Odpady pofermentacyjne z biogazowni stanowią cenny surowiec organiczny, który może być efektywnie wykorzystany jako nawóz na polach uprawnych. Zastosowanie tych pozostałości poprawia strukturę gleby oraz dostarcza składników pokarmowych niezbędnych do wzrostu roślin.
Odpady powstałe po procesie fermentacji biogazu, zwane pofermentem lub pofermentowanym osadem, zawierają dużą ilość materii organicznej i składników odżywczych. Typowa zawartość azotu w pofermentach wynosi od 3 do 5 kg N na tonę świeżej masy, fosforu od 1 do 2 kg P, a potasu od 3 do 6 kg K. Stanowią one również źródło mikroelementów, takich jak magnez, wapń czy siarka.
Dzięki mikrobiologicznemu procesowi zachodzącemu w biogazowni, poferment jest mniej zapachowy i bardziej stabilny biologicznie niż surowa gnojowica. Zawarta w nim materia organiczna ulega stopniowemu rozkładowi, co przedłuża dostępność składników pokarmowych dla roślin przez kilka miesięcy. Taka forma nawożenia korzystnie oddziałuje na żyzność i strukturę gleby, zwiększając jej zdolność do zatrzymywania wody i korzystnych mikroorganizmów.
Poferment może być stosowany na różnych rodzajach upraw jako nawóz organiczny. Najczęściej używany jest na polach zbożowych, warzywnych i pastewnych. Zaleca się wprowadzać go do gleby na wiosnę lub jesienią, zachowując dawki dostosowane do potrzeb nawozowych roślin oraz rodzaju gleby.
Zalecane dawki pofermentu wahają się od 20 do 40 m³ na hektar, co odpowiada około 60–120 kg N/ha. Przed zastosowaniem warto przeprowadzić analizę chemiczną pofermentu, by precyzyjnie dostosować dawki. Systematyczne stosowanie pofermentu poprawia plony i wpływa korzystnie na strukturę gleby. Dodatkowo, zmniejsza zużycie nawozów mineralnych, co przekłada się na obniżenie kosztów produkcji rolnej.
Ważnym aspektem jest przestrzeganie zasad dotyczących ochrony środowiska. Nawożenie pofermentem wymaga stosowania się do wymogów azotanowych, które regulują ilość azotu wprowadzanej do gleby, by zapobiegać zanieczyszczeniu wód gruntowych.
Aby zachować właściwości nawozowe pofermentu, jego przechowywanie powinno odbywać się w szczelnych, zabezpieczonych zbiornikach, ograniczających dostęp powietrza i emisję odorów. Optymalna temperatura składowania wynosi około 5–15 stopni Celsjusza. Należy unikać długotrwałego przechowywania na otwartej przestrzeni bez zabezpieczeń, gdyż prowadzi to do utraty składników odżywczych i rozwijania niepożądanych mikroorganizmów.
Transport pofermentu odbywa się najczęściej przy użyciu cystern lub specjalistycznych rozlewaczy, które umożliwiają równomierne rozprowadzenie nawozu na polach. Ważne jest, aby transport był realizowany możliwie szybko po zakończeniu fermentacji oraz w sposób minimalizujący szkody środowiskowe.
Przed aplikacją zawsze wykonać analizę chemiczną pofermentu, aby precyzyjnie określić zawartość azotu, fosforu i potasu.
Dostosować dawki nawozu do wymogów nawozowych i rodzaju uprawianej rośliny.
Nawożenie stosować w okresach, gdy rośliny najbardziej chłoną składniki pokarmowe, najczęściej na wiosnę lub jesienią.
Unikać nawożenia przed spodziewanymi opadami deszczu, aby zapobiec wypłukiwaniu składników do wód gruntowych.
Wprowadzać poferment do gleby przez bronowanie lub lekkie spulchnianie, co minimalizuje straty azotu.
Przestrzegać lokalnych przepisów dotyczących ochrony środowiska oraz limitów nawożenia azotem.
Monitorować reakcję roślin oraz stan gleby po zastosowaniu nawozu, co pozwala na optymalizację kolejnych zabiegów nawozowych.
Odpady z biogazowni są wartościowym źródłem składników pokarmowych oraz materii organicznej dla gleb rolniczych. Ich prawidłowe zastosowanie podnosi efektywność nawożenia i pozytywnie wpływa na rozwój roślin, co przekłada się na lepsze plony i korzystne zmiany w strukturze gleb.
Redaktor z zamiłowania i rolnik z pasji. Regularnie stara się dostarczać fachowe i wartościowe treści dla osób zainteresowanych branżą rolniczą.
Kamil Banasik